Chłopska wigilia, wspólne kiszenie kapusty i obrzęd pieczenia chleba. W niedzielę, 13 września, plenerowa scena Zagrody Sitarskiej przyciągnęła rekordową liczbę widzów. Pięć lokalnych zespołów udowodniło, że dawne zwyczaje biłgorajskiej wsi to nie tylko historia – dzięki autentycznym inscenizacjom kultura ludowa wciąż żyje, integruje pokolenia i stanowi autentyczny fundament naszej tożsamości.
Słoneczna pogoda i naturalna sceneria drewnianej architektury stworzyły doskonałe warunki do prezentacji tradycyjnego teatru ludowego. Publiczność, która stawiła się w tym roku liczniej niż w poprzednich edycjach, obejrzała łącznie pięć inscenizacji i koncertów.
Część z zaprezentowanych zwyczajów wciąż jest sporadycznie kultywowana na Biłgorajszczyźnie, jednak większość z nich bezpowrotnie zanikła. Odtwarzanie tych rytuałów na scenie to główny cel i największa wartość organizowanego przez Muzeum Przeglądu
Główną osią tegorocznych spektakli były relacje międzyludzkie i międzysąsiedzkie biłgorajskiej wsi XIX i początków XX wieku. Na scenie wystąpili:
Zespół „Zorza” z Dereźni z widowiskiem obrzędowym „Wigilia” – publiczność mogła poznać obrzędy, zwyczaje i przesądy związane z przygotowaniami do tradycyjnej chłopskiej wigilii (zespół przygotował również dla uczestników wydarzenia tradycyjne domowe wypieki).
Zespół Obrzędowy z Łazor ze spektaklem „Obieraczki” – aktorzy zaprezentowali dawne ludowe zwyczaje wkomponowane w scenę wspólnego przygotowywania kapusty do kiszenia. Zespół nie tylko bawił ale i rozruszał publiczność, bowiem ta musiała robić uniki przed kapustą, która latała na prawo i lewo.
Spontaniczna Grupa Teatralna przy ZSZiO w Biłgoraju z przedstawieniem „Przy pieczeniu chleba” – młodzież podjęła temat relacji międzysąsiedzkich oraz symboliki chleba, w tym dzielenia się nim z potrzebującymi.
Zespół „Czeremcha” z Gromady z koncertem tradycyjnych pieśni ludowych.
Kapela Ludowa „Krążałka” (GOK w Biłgoraju) z niezwykle barwnym i żywym koncertem muzyki ludowej.
Współpraca i nagrody dla twórców ludowych
Wszystkie biorące udział w Przeglądzie zespoły otrzymały nagrody pieniężne. Wyróżnienia oraz oficjalne podziękowania dla sponsorów wręczyli wspólnie Starosta Biłgorajski Andrzej Szarlip, Wicestarosta Biłgorajska Beata Strzałka oraz Dyrektor Muzeum Ziemi Biłgorajskiej Marek Majewski. Upominki dla artystów przekazała Agnieszka Piętak-Faryna, Radna Powiatu Biłgorajskiego, reprezentująca Małgorzatę Gromadzką – Wiceminister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Podczas oficjalnego zakończenia Starosta Biłgorajski, nawiązując do słów Prezydenta RP Karola Nawrockiego o znaczeniu kultury ludowej, podkreślił rolę samorządu w ochronie niematerialnego dziedzictwa: – Jestem dumny z tego wydarzenia, które na stałe wpisało się w kalendarz imprez kulturalnych powiatu biłgorajskiego. Liczę na to, że w przyszłym roku będziemy mieli więcej zespołów, żeby lokalną kulturę, tradycję i tożsamość pielęgnować i przekazywać kolejnym pokoleniom – powiedział Andrzej Szarlip, Starosta Biłgorajski.
– Za nami wielki, wspólny sukces zespołów, pracowników muzeum, publiczności, a także sponsorów, bez których organizacja tego formatu wydarzenia nie byłaby możliwa. Szczególnie cieszy mnie jednak aktywne zaangażowanie i występ młodzieży ZSZiO w Biłgoraju – podsumowuje Marek Majewski, Dyrektor MZB.
Media i Mecenasi
Wydarzenie transmitowano na żywo na Facebooku Muzeum Ziemi Biłgorajskiej i relacjonowano w mediach regionalnych, m.in. w „Panoramie Lubelskiej” TVP3 Lublin oraz Biłgorajskiej Telewizji Kablowej. Na muzealnym kanale YouTube wkrótce udostępniony zostanie zmontowany materiał wideo z wydarzenia.
Tegoroczna edycja została zrealizowana dzięki szerokiemu wsparciu:
Patronat Honorowy: Jarosław Stawiarski – Marszałek Województwa Lubelskiego, Andrzej Szarlip – Starosta Biłgorajski.
Partnerzy Główni: Powiat Biłgorajski, Województwo Lubelskie („Partnerem wydarzenia jest Województwo Lubelskie – Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego – Lubelskie. Smakuj Życie!”), Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR), Dariusz Myszczyszyn – Usługi Ciesielsko-Dekarskie.
Partnerzy Wspierający: Miasto Biłgoraj, Lokalna Grupa Działania „Silne Biłgorajskie”, Model Opakowania Sp. z o.o., Biłgorajska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A., BIG PRINT, Restauracja Finazi.
Patronat Medialny: TVP3 Lublin, Polskie Radio Lublin, Katolickie Radio Zamość, Kronika Tygodnia, Nowa Gazeta Biłgorajska, Biłgorajska Telewizja Kablowa, bilgoraj.com.pl, bilgorajska.pl.
Galeria zdjęć z wydarzenia znajduje się poniżej. Zapraszamy również do odwiedzenia obszernej fotorelacji na naszym profilu oraz obejrzenia nagrania całości wydarzenia: https://www.facebook.com/profile.php?id=100063508873425 Dodatkowo film z wydarzenia zostanie można zobaczyć naszym kanale YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=g8xp2tpIVwM
